معرفی منابع و سرفصل های دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی 1400

مقدمه

موفقیت در آزمون دکتری مستلزم برخورداری ازمنابع موثق و برنامه ریزی هدفمند می باشد، برهمین اساس پایگاه توسعه روستایی مطابق با رویه همه ساله خود با بررسی سوالات آزمون های برگزار شده و تغییرات منابع، اقدام به معرفی مهمترین منابع آزمون دکتری 1400 در گرایش جغرافیا و برنامه ریزی روستایی نموده است. بنابر اطلاعیه سازمان سنجش دررابطه با دروس امتحانی کنکور دکتری، در سال 1400 همچون سه سال گذشته، تغییری در مواد درسی اعلام شده بوجود نیامده است. بر همین اساس کنکور 1400 دکتری برنامه ریزی روستایی به شرح زیرخواهد بود

دروس عمومی (ضریب یک): زبان عمومی و استعداد تحصیلی

دروس تخصصی (ضریب چهار): روش تحقیق، جغرافیای روستایی(مبانی و ایران)، دیدگاهها و نظریات توسعه روستایی و مدل ها و تکنیک های برنامه ریزی روستایی

 

روش تحقیق

یکی ازدروس پایه ای برای اغلب رشته ها در آزمون دکتری میباشد، بررسی های انجام شده نشان می دهد سوالات روش  تحقیق در کنکور 97-98 از یک روند استانداردی برخوردار بوده است. و داوطلبان می توانند با کمی دقت به بخش اعظم سوالات پاسخ دهند.در کنکور دکتری 1399، بخش اعظم سوالات مطرح شده مربوط به کتاب پردازش و تحلیل داده ها در تحقیقات اقتصادی اجتماعی دکتر کلانتری و روش تحقیق در علوم انسانی دکتر حافظ نیا است.همچنین هفت سوال مطرح شده در درس روش تحقیق عمدتا مربوط به آزمون های آماری می باشد و مباحث آزمون پارامتری، همبستگی و معنی داری و همچنین سطوح معیارها  و تحلیل عاملی اکتشافی جزو مهمترین سوالات این مبحث می باشد.یکی ازمنابع جامعی که همواره موردتاکید داوطلبین و افراد پذیرفته شده در کنکور دکتری بوده است کتاب روش تحقیق در علوم انسانی دکتر حافظ نیا میباشد. کتاب روش تحقیق در علوم انسانی حافظ نیا به دلیل جامع بودن و بیان شیوا و ساده آن همواره جزو منابع مهم آزمون دکتری محسوب می شود و به داوطلبان توصیه می شود، این کتاب را با دقت مطالعه نمایند. فصول ابتدایی این کتاب جزو بخش های مهم به حساب می آید. و داوطلبان حتما فصول 1-2-4-5-6-9 را بطور دقیق مطالعه نمایند. در ضمن نکته ای که مدنظر قرار بگیرد. نیازی به حفظ کردن فرمول های آزمون های آماری نیست و در خاتمه بهتر است پاورقی و پیوست ها بالاخص در رابطه با سایت های نمایه کنندگان و مجوز نشریات و روش های رفرنس دهی همچون شیکاگو و APA مطالعه شود. بعد از مطالعه کتاب حافظ نیا و شناخت کلیات مباحث ورود به حوزه های تخصصی می تواند مفید باشد. کتاب روش تحقیق در جغرافیای انسانی جمیزلنسی که توسط دکتر رضوانی ترجمه گردیده است، بسیار مناسب می باشد، تجارب داوطلبان نشان می دهد فصول اول تا پنجم جزو مباحث مهم این کتاب می باشد و بهتر است فصول دیگر فقط بصورت گذرا مطالعه شود.

با توجه به اینکه مباحث روش تحقیق عمدتا به دو بخش روش تحقیق کمی و کیفی تقسیم میشود مطالعه درباره این دو بخش بسیار مفید می باشد، در رابطه با روش تحقیق کیفی می توان به کتاب روش تحقیق کیفی در جغرافیای انسانی دکترپور احمد هم اشاره کرد. همچنین مطالعه کتاب روش تحقیق درعلوم تربیتی دلاور هم میتواند بسیار مفید باشد البته جزوه 80 صفحه ای آن که برگرفته ازنکات مهم است می تواند بسیار کاربردی باشد. پایگاه توسعه روستایی سعی نموده برای روش تحقیق جزوه ای جامع تهیه نماید که بتواند تمامی مباحث را پوشش جامع دهد.بخش اول این جزوه مربوط به روش تحقیق حافظ نیا و بخش دوم آن شامل 200 نکته ای کاربردی مستخرج از کنکورهای گذشته و نکات کلیدی کتب مختلف میباشد.

به داوطلبین عزیز توصیه می شود در بخش روش تحقیق مباحث را بصورت مثالی یاد بگیرند به عنوان نمونه روش های نمونه گیری یا روش های رفرنس دهی، در آزمون دکتری کمتر سوالات بصورت واضح بیان می شود.

جغرافیای روستایی

همانگونه که در بالا ذکر شده است مباحث جغرافیای روستایی به سه بخش تقسیم می شود مبحث مبانی جغرافیای که عمدتا می توان به کتاب دکتر عباس سعیدی اشاره کرد، بحث جغرافیای روستایی ایران به کتاب های دکتر مهدوی و افراخته اشاره کرد و مباحث کوچ نشینی می توان به مباحث دکتر مشیری اشاره کرد. یکی ازتغییراتی که درطراحی سوالات آزمون دکتری 98 به نسبت سالهای قبل مشهود بود، طراحی سوالات از مباحث روز بود. بر همین اساس به داوطبین توصیه می شود مباحث روز را مطالعه نمایند و حدالامکان مباحث تخصصی که در کانال و پایگاه توسعه روستایی به آن اشاره می شود را پیگیری نمایند.

در درس مبانی جغرافیای روستایی، پراکنش سوالات از گستردگی فراوانی برخوردار است و چند سوال از مباحث روز مطرح شده است که از جمله آنها می توان به برنامه لیدر اتحادیه اروپا،فعالیت های گردشگری،رویکرد فضایی مناطق روستایی و مقوله بازساخت و دیدگاههای هانس بوبک اشاره کرد. در رابطه با سطح سوالات می توان گفت وضعیت این سوالات بصورت متوسط بوده است و داوطلبین که مباحث روز را مطالعه کرده باشند می توانستند بهتر به سوالات پاسخ دهند در رابطه با رفرنس های این درس می توان گفت امسال از کتب و مراجع مختلفی برای طراحی سوال استفاده شده است که سه کتاب مبانی جغرافیای روستایی،جغرافیای روستایی ایران دکتر افراخته و جغرافیای بازساخت رضوانی از عمده ترین رفرنس ها می باشند در رابطه با محوریت سوالات می توان گفت بخش جغرافیای اقتصادی و فضایی و مبانی جغرافیای از عمده ترین مباحث مطرح شده می باشد یکی دیگراز منابع مهم در یک حوزه کتاب مبانی روستایی سعیدی سالهاست به عنوان یکی از رفرنس های اساسی آزمون های ارشد و دکتری شناخته می شود.به داوطلبان توصیه می شود این کتاب را بطور کامل مطالعه نمایند. هر چند در اغلب ازمون ها تاریخچه و روند تکاملی جغرافیا مورد توجه قرار نمی گیرد بازهم بهتر است یک مرور اجمالی شود در ضمن خواندن پاورقی ها در کتاب هم توصیه می شود در نگاه کلی فصول 2-3-4-5-6 جزو فصول بسیار مهم این کتاب می باشد. دررابطه با مبحث جغرافیای روستایی ایران کتاب دکتر حسن افراخته یکی از جدیدترین رفرنس های است که برای آزمون ارشد و دکتری می توان در نظر گرفت این کتاب با توجه به بروز بودن زمان چاپ توانسته برخی از مباحث روز حوزه روستایی را تحت پوشش قرار دهد که این مورد از جمله موارد خاص این کتاب است. نکته مهم اینکه بخش تاریخچه و جداول آماری کتب جزو سوالات کنکوری نبوده و نیست و داوطلبین نیازی نیست این مباحث را مطالعه عمیق نمایند.همچنین از دیدگاه رتبه های موفق فصول 2تا8 کتاب جزو مطالب مهم می باشد و فصل یازده هم می تواند از فصول مهم باشد. جغرافیای روستایی مهدوی و کوچ نشینی،این کتاب همواره به عنوان یکی از رفرنس های درس جغرافیای روستایی شناخته می شود اما دو جلدی بودن و حجم زیاد کتاب باعث بی رغبتی برخی داوطلبان برای مطالعه کتاب شده است با توجه به زمان داوطلب توصیه می شود داوطلبین در صورت دسترسی به خلاصه کتاب نسبت به مطالعه آن اقدام نمایند.یکی از نکات حائز اهمیت در درس جغرافیا مبحث کوچ نشینی می باشد هرچند در ازمون 97-98  سوالی طراحی نگردید اما توصیه می شود جزوه کوچ نشینی حتما مطالعه گردد

پایگاه توسعه روستایی با انتشار جزوه ای جامع جغرافیای روستایی سعی نموده مباحث مختلف را در 100 صفحه پوشش دهد ، ساختار این جزوه همچون سرفصل شامل مبحث مبانی، جغرافیای روستایی ایران و مبحث حغرافیای بازساخت است در انتهای این جزوه تلاش شده تا پر تکراترین نکات تستی که درسالهای اخیر، بیان شده است، بصورت نکات مستخرج در اختیار داوطلبین قرار بگیرد.

دیدگاهها و نظریات توسعه روستایی

یکی ازتفاوت های طراحی سوال در کنکور دکتری 99 بالاخص برای درس دیدگاهها و نظرات توسعه روستایی، پراکنش موضوعی سوالات است،در درس دیدگاهها و نظریات روستایی پراکنش سوالات از گستردگی زیادی برخوردار است و مطالعه صرفا یک منبع نمی تواند به تنهایی باعث موفقیت داوطلبان شود باز هم نکته ای که بارها به داوطلبین تاکید شده و آنهم مطالعه مباحث روز می توانست کمک شایانی به داوطلبان کند. سوالات مطرح شده جدید در درس نظریات روستایی به نسبت سالهای قبل بیشتر شده است اما می توان گفت 5 سوال مطرح شده از کتاب دیدگاههای پاپلی یزدی بوده است و 4 سوال هم در مباحث روز جزوه جامع نظریات روستایی ارائه شده است با این وجود سطح این سوالات متوسط بوده است و دو مقوله حکمروایی و معیشت و خزش شهری روستایی از پر تکرار ترین بخش سوالاتی است که در سال گذشته هم به آن اشاره شده است از سوی دیگر چند سوال ناآشنا برای داوطلبین در کنکور مطرح شده که در منابع 1400 این درس اعمال خواهد شد. در رابطه با منابع می توان علاوه بر کتاب نظریات پاپلی روستایی به کتاب پارادایم های نوین توسعه روستایی - سیاست ها و حکمروایی دکتر محمد رضوانی و همکاران اشاره کرد

 کتاب دیگری که می تواند به عنوان رفرنسی مکمل شناخته شود جامعه شناسی توسعه و توسعه نیافتگی دکتر مصطفی ازکیا است بخش اول این کتاب که شامل مباحث  توسعه و دیدگاههای توسعه ای است می تواند پاسخگویی بسیاری از مباحث این درس باشد. در ازمون سال 97 دکتری برنامه ریزی روستایی طراحی سه چهار سوال از کتاب مقدمه ‌ای بر برنامه ‌ریزی توسعه روستایی : دیدگاهها و روشها نوشته دکتر محمود جمعه پور بر اهمیت منبع بازهم افزوده است و بعد از کتاب پاپلی یزدی این منبع جزو مهم ترین منابع به حساب می آید. البته بازهم باید تاکید شود مباحث آماری،تاریخچه و جداول به نسبت سایر مطالب از اهمیت کمتری برخوردار می باشد.

جزوه جامع نظریات و دیدگاه های روستایی در114 صفحه ازسه بخش نظریات توسعه روستایی (دکتر پاپلی یزدی)، نکات مستخرج جامعه شناسی توسعه (دکتر ازکیا) ؛ نظریات برنامه ریزی روستایی (محمود جمعه پور) تشکیل شده است که میتواند برای داوطلبان مفید باشد.

تکنیک ها و مدل های برنامه ریزی روستایی

سرفصل های این بخش جزو پر رفرنس ترین بخش ها به حساب می آید زیرا این مبحث شامل مدل ها، تکنیک ها، آزمون های آماری مختلف و مقوله برنامه ریزی روستایی می باشد و هر مبحث خود منبع خاص را می طلبد با این وجود یکی از مهمترین منابع برای این درس که در آزمون سال 98 تاکید زیادی به آن شده بود کتاب پردازش و تحلیل داده ها در تحقیقات اجتماعی و اقتصادی دکتر کلانتری است، در نسخه چاپی جدید این کتاب شاهد دو بخش روش تحقیق و آزمون های آماری می باشیم که باعث شده این منبع را هم برای بخش روش تحقیق هم بخش تکنیک ها در نظر گرفت. این کتاب با زبانی شیوا مباحث آماری مرتبط با حوزه برنامه ریزی روستایی و کشاورزی با تکیه بر نرم افزار spssرا مورد بررسی قرار داده است. از دیدگاه رتبه های برتر این کتاب جزو رفرنس های بسیار مهم در ازمون دکتری می باشد و از جمله فصول مهم می توان به فصول 2-3-4-5-6-7 اشاره کرد و از مباحث مهم می توان به مبحث آزمون های همبستگی، آزمون های معنی داری، آزمون های پارامتری و ناپارامتریک، رگرسیون و تحلیل عاملی و تحلیل مسیر اشاره کرد .  رفرنس بعدی کتاب روش های تصمیم گیری چندشاخصه در جغرافیا دکتر پورطاهری است. كتاب حاضر برای دانشجويان رشته جغرافيا و برنامه‌ريزی روستايی در مقطع كارشناسی ارشد و دكتری به عنوان منبع فرعی دروس «كارگاه برنامه‌ريزی روستايی»، «تحليل مكانی فضايی مسائل توسعه روستايی» و «روشها و مدلهای مكان‌يابی روستايی» تدوين شده است. از جمله سرفصل های مهم این کتاب می توان به اصول تصمیم یری جغرافیای،چهارچوب و اصول تصمیم گیری چند شاخصه و روش های تحلیلی تصمیم گیری چند شاخصه فازی اشاره کرد.باتوجه به اهمیت این کتاب به داوطلبین توصیه می شود حتما این کتاب را مطالعه نمایند. سوالی که همواره مطرح می شود مباحث فرمولی و مراحل آزمون ها می باشد که باید گفت داوطلبان بیشتر تمرکز خود را بر روی ویژگی های آزمون و تفاوت و تشابهات آزمون با سایر آزمون ها بگذارند. رفرنس مهم دیگر  مدل های کمی در برنامه ریزی منطقهای، شهری و روستایی خلیل کلانتری: یکی از اصلی ترین و در عین حال جامع ترین منبعی که می توان برای این درس معرفی کرد همین منبع می باشد که می تواند بسیار مفید باشد. این کتاب در یازده فصل توسط انتشارات فرهنگ صبا به چاپ رسیده است. از جمله سرفصل های این کتاب می توان به کاربرد gis  در مکان یابی جغرافیای، کاربرد تکنیک های سلسله مراتبی چند شاخصه همچون تاپسیس، تاکسونومی، AHP، تکنیک های ساماندهی فضا،کاربردهای تحلیل خوشه ای و توزیع فضایی،شاخص سازی و تکنیک های تحلیل منطقه ای اشاره کرد. باتوجه به مباحث مطرح شده از دیدگاه رتبه های برتر از جمله فصول بسیار مهم این کتاب می توان به  فصل اول (تعریف شاخص و ویژگی ها)، روش های وزن دادن و رفع اختلاف مقیاس، آزمون های سلسه مراتبی و چندشاخصه، ضریب مکانی، گیبزمارتینز، روش های برنامه ریزی کشاورزی اشاره کرد.در رابطه با سیستم های اطلاعات جغرافیایی GIS  بوده است که علاوه بر ذکر دو سوال در جزوه جامع مبحث برنامه ریزی روستایی اما چهار سوال مذکور در کتاب کاربرد GIS در برنامه‌ریزی ناحیه‌ای و روستایی دکتر علی اکبر عنابستانی مطرح شده است در واقع می توان این کتاب را منبع اصلی سیستم های جغرافیای معرفی کرد.

 

برای درس تکنیک ها علاوه بر مباحث مذکور مباحث همچون روش سوآت، سیستم اطلاعات جغرافیایی و مباحث پایه ای برنامه ریزی مهم است و داوطلبین باید در این رابطه هم مطالعاتی داشته باشند. جزوه جامع تکنیک ها و مدل های برنامه ریزی روستایی سعی نموده در 87 صفحه بصورت فشرده تمامی مباحث  گفته شده را تحت پوشش قرار دهد و می تواند منبع مناسبی برای داوطلبین گرامی باشد.

رفرنس های دکتری 1400

روش تحقیق

-          روش تحقیق در علوم انسانی جافظ نیا ( مهم)

-          روش تحقیق در جغرافیای انسانی رضوانی (مهم)

-     پردازش و تحلیل داده ها در تحقیقات اقتصادی  و اجتماعی با تجدید نظر و اصلاحات (مهم)

-          روش تحقیق علی دلاور

جغرافیای روستایی

-          جغرافیای روستایی عباس سعیدی (مهم)

-          جغرافیای روستایی ایران حسن افراخته (مهم)

-          جغرافیای روستایی (فرایندها، واکنش ها و تجربه های بازساخت روستایی)،  محمدرضا رضوانی (مهم)

 

 

تکنیک های برنامه ریزی روستایی

-          مدل های کمی در برنامه ریزی روستایی  کلانتری (مهم)

-          روش های تصمیم گیری چند شاخصه پور طاهری (مهم)

-          پردازش و تحلیل داده ها در تحقیقات اجتماعی خلیل کلانتری (مهم)

-    کاربرد GIS در برنامه‌ریزی ناحیه‌ای و روستایی دکتر علی اکبر عنابستانی

 

 

نظریات توسعه روستایی

-          دیدگاهها و نظریات توسعه روستایی  پاپلی یزدی و ابراهیمی (مهم)

-          جامعه شناسی توسعه و توسعه نیافتی ازکیا (مهم) بخش اول

 

پارادایم های نوین توسعه روستایی - سیاست ها و حکمروایی دکتر محمد رضوانی و همکاران

      -  مقدمه ‌ای بر برنامه ‌ریزی توسعه روستایی : دیدگاهها و روشها نوشته دکتر محمود جمعه پور (مهم)

 

 

تحلیل اختصاصی آزمون دکتری 98

 

 

تحلیل دروس اختصاصی کنکور دکتری 97

 

 

دریافت تحلیل دروسی اختصاصی دکتری 1396 کلیک نمایید.

 

 

اسامی پذیرفته شدگان دکتری 1399 برنامه ریزی روستایی

 

 

فرزانه فخرآبادی پور.....تهران
حسین شنوایی......تهران
سمیرا جولایی......تهران
پروانه محمدی.......خوارزمی
نازیلا نبی زاده.......زنجان
روح اله نصرالهی .........گیلان
علی خدادای.......تربیت مدرس
هادی نیازی.........فردوسی مشهد
محمد بویینی.......زنجان
جواد زحمتکش ممتاز .....خوارزمی
نشاط امیدوار.........تربیت مدرس
عنایت اله مشفق نژادی......خوارزمی
شکوفه معمل وند.......بهشتی
غلامعلی شادمان نژاد........زنجان
مسعوده نیکوئی فرد.....شهید بهشتی

 

اسامی پذیرفته شدگان دکتری برنامه ریزی روستایی 1398

 

ردیف

نام  و نام خانوادگی

دانشگاه

1.     

فروزان قاسمی

تهران

2.     

زانیار گفتاری

تهران

3.     

سحرمرادی نژاد

گیلان

4.     

مرضیه پورجوپاری

سیستان و بلوچستان

5.     

حمید افشاری

زنجان

6.     

توران عرب مختاری

شهید بهشتی

7.     

شیما سالمی زاده

شهید بهشتی

8.     

رضوان صفرخانی

شهید بهشتی

9.     

لیلا نظری

فردوسی مشهد

10.                       

سید پروین حسینی

فردوسی مشهد

11.                       

سودابه احمدی

فردوسی مشهد

12.                       

سعیده رشیدی

گیلان

13.                       

فاطمه مهدویان

تبریز

14.                       

آمنه جوزی

اصفهان

15.                       

سعید نصیری زارع

خوارزمی

16.                       

ملیحه سلطان آبادی

خوارزمی

17.                       

سیروس حجت شمامی

خوارزمی

18.                       

حسین صبورایی

شهید بهشتی

19.                       

سجاد صالحی

زنجان